Toàn bộ quá trình diễn ra trong phòng kín, thông thường là nhà kho; điều này có nghĩa rằng bất cứ nơi nào trên trái đất cũng có thể trở thành một cánh đồng phì nhiêu bất chấp điều kiện khí hậu của nó là gì.

Theo số liệu khảo sát của Cục địa chất Hoa Kỳ, hoạt động nông nghiệp thường phải sử dụng rất nhiều nước – khoảng 70% nhu cầu nước trên toàn thế giới được dùng trong nông nghiệp. Tuy nhiên chỉ khoảng một nửa số đó có thể tái chế sau khi sử dụng. Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp đòi hỏi diện tích đất rộng lớn và ánh sáng mặt trời đầy đủ.

oganic

(ảnh minh họa)

Aero Farms – một startup nông nghiệp của Mỹ có trụ sở đặt tại New Jersey đã tìm ra một giải pháp tối ưu hơn. Phương pháp canh tác nông nghiệp của công ty này không cần đất, không cần ánh sáng mặt trời và chỉ tiêu tốn một lượng nước cực nhỏ.

Toàn bộ quá trình diễn ra trong phòng kín, thông thường là nhà kho; điều này có nghĩa rằng bất cứ nơi nào trên trái đất cũng có thể trở thành một cánh đồng phì nhiêu bất chấp điều kiện khí hậu của nó là gì.

Startup này là “sản phẩm” của Ed Harwood – Giáo sư đến từ trường Nông nghiệp thuộc Đại học Cornell. Vào năm 2003, Giáo sư Harwood đã phát minh ra một phương pháp mới để trồng cây trong vật liệu vải sợi do chính ông tạo ra. Không có các chất dinh dưỡng cần thiết, dưới lớp vải, rễ của cây trồng vẫn được tưới nước giàu chất dinh dưỡng.

Harwood đã nhận được bằng sáng chế cho phát minh của mình và sau đó ông thành lập Aero Farm Systems, xuất phát từ tên gốc "aeroponics" (có nghĩa là phương pháp trồng cây không cần đất hay nước). Tuy nhiên, công ty này khi đó chỉ bán hệ thống trồng cây và là dự án “tay trái” của Harwood nên không tạo ra nhiều lợi nhuận.

Đến năm 2011, David Rosenberg – nhà sáng lập công ty bê tông chống nước Hycrete và Marc Oshima – một chuyên gia marketing lâu năm trong lĩnh vực nhà hàng và thực phẩm đã nhìn ra sự kém hiệu quả của các phương pháp canh tác nông nghiệp truyền thống và nhận thấy cơ hội. Hai người bắt đầu khám phá những phương pháp canh tác mới tiềm năng và trong quá trình đó, họ đã gặp Aero Farm Systems.

Cả hai thích những gì mà Harwood đã phát triển đến mức họ đề nghị rót tiền mặt để được gia vào dự án đồng sáng lập Aero Farm Systems. Họ cũng đề xuất thay đổi mô hình kinh doanh: tối ưu hóa quy trình trồng trọt và bán các sản phẩm hoa màu.

Sau đó, startup AeroFarms đã ra đời với ba nhà đồng sáng lập. Họ mua các cơ sở cũ tại New Jersey bao gồm một nhà máy thép, một câu lạc bộ, một trung tâm bắn súng sơn và sửa chữa biến chúng thành các trang trại trong nhà.

Hiện nay, các trang trại của công ty này đang canh tác hơn 200 giống rau, sử dụng công nghệ khí canh trồng trên các khay xếp theo chiều dọc hoặc hệ thống giàn. Rễ cây được phun tưới bằng dung dịch giàu dinh dưỡng, tiết kiệm nước tối đa.

Các loại rau củ được trồng tại đây khá đa dạng, từ cà rốt, dưa chuột, khoai tây đến các sản phẩm rau xanh giàu dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh. Các sản phẩm này sau đó sẽ được bán cho các cửa hàng thực phẩm ở bờ biển Đông bao gồm Whole Foods, ShopRite và Fresh Direct cũng như các nhà ăn tại doanh nghiệp lớn như Goldman Sachs hay The New York Times.

organic

Công ty hiện đang điều hành nhiều trang trại trồng rau khí canh tại các đô thị lớn ở Mỹ. Mỗi năm, họ có thể thu hoạch 30 vụ. Phương pháp này mang lại năng suất cao gấp 130 lần trên mỗi foot vuông so với trang trại nông nghiệp thông thường, sử dụng ít hơn 95% nước, 40% phân bón và đặc biệt không hề sử dụng thuốc trừ sâu.

"Chúng tôi sử dụng hạt giống không biến đổi gene. Cây sinh trưởng mà không cần phun bất kỳ loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ hay diệt nấm nào," Rosenberg nói.

Những loại rau trồng như cải xoăn và rau chân vịt có thời gian sinh trưởng từ 30-40 ngày ở cánh đồng ngoài trời. Tuy nhiên, nếu được nuôi trồng bằng công nghệ khí canh, sử dụng đèn LED chiếu sáng và cung cấp dinh dưỡng qua lớp vải tấm làm nền đất, thời gian giảm xuống còn 12-16 ngày.

Oshima cho biết nông trại mới nhất của công ty tại thành phố Newark sẽ trở thành nơi trồng rau sử dụng công nghệ khí canh lớn nhất thế giới khi đạt đủ công suất. Hiện nay, các cửa hàng bán lẻ của AeroFarms công bố mức giá rau xanh tương đương dành cho những người sành ăn rau sạch.

“Hầu hết các nông trại hiện nay không hề có chuyên gia phụ trách công nghệ. Trong khi đó chúng tôi có một trung tâm R&D chuyên nghiệp, các nhà khoa học về cây trồng, các nhà vi sinh vật học, kỹ sư cơ khí và kỹ sư điện. Chúng tôi đã rất cẩn thận trong tất cả mọi khâu”, Oshima cho biết.

Tại Mỹ, hầu hết cây rau lá được trồng ở khu vực Arizona hoặc Salinas, bang California, nơi có khí hậu ấm áp. Tuy nhiên, xây dựng nông trại ngay thành thị, giúp tiết kiệm thời gian vận chuyển rau ra thị trường, đồng thời cắt giảm năng lượng dùng trong vận chuyển.

Công ty AeroFarms hiện có 120 nhân viên và đến nay đã gọi vốn được hơn 100 triệu USD từ các nhà đầu lớn như Goldman Sachs và GSR Ventures. Phương pháp canh tác của AeroFarms đặc biệt phù hợp với những khu vực khí hậu khắc nghiệt hoặc những nơi thiếu nước hay khan hiếm đất đai. Công ty này dự định phát triển lên 25 trang trại trong vòng 5 năm tới, và đang tìm cơ hội xâm nhập thị trường Anh.

"Sáng kiến canh tác kiểu nông trại thẳng đứng của Aero Farms sẽ giúp thúc đẩy nền kinh tế địa phương, thúc đẩy người dân sử dụng thực phẩm sạch, và hỗ trợ môi trường phát triển bền vững," Margaret Anadu, giám đốc điều hành tập đoàn đầu tư Urban thuộc Goldman Sachs nói. "Quan trọng hơn, dự án này còn tạo ra việc làm chất lượng cao cho người dân địa phương."

Theo dự báo, hơn 50% dân số trong tương lai sẽ sống ở khu vực đô thị. Do đó, nông trại thẳng đứng trồng rau sạch hứa hẹn trở thành phương pháp canh tác chính trong tương lai, sử dụng không gian để trồng trọt, thay vì đất như truyền thống.

“Ngay từ khi mới bắt đầu, chúng tôi đã tin rằng đây là dự án có thể ảnh hưởng đến toàn thế giới”, Oshima chia sẻ.

Khánh Ly

Các quỹ đầu tư tên tuổi rót thêm nguồn vốn và gia nhập thị trường, tạo thêm dấu ấn về sự trưởng thành của cộng đồng công nghệ Việt Nam và là nguồn cảm hứng mới cho các nhà khởi nghiệp.

Quỹ mạo hiểm Insight Venture Partners vừa chính thức công bố khoản đầu tư hơn 40 triệu USD vào giải pháp kiểm thử phần mềm QASymphony được phát triển bởi KMS Technology - công ty ra đời năm 2011 tại Việt Nam từ ý tưởng của hai nhà sáng lập Vũ Lâm và Josh Lieberman. QASymphony ngày nay đã được cung cấp cho hơn 450 khách hàng thuộc top 2.000 công ty lớn nhất thế giới (Global 2000) như Cisco, IBM, Boeing, Visa, Amazon, Salesforce, Verizon, Adobe...

cam hung

Ồ ạt rót vốn

Đây là đợt gọi đầu tư thứ ba vào QASymphony kể từ khi ra đời, sau thương vụ này, QASymphony đã tách khỏi KMS Technology, trở thành một công ty độc lập. Đội ngũ kỹ sư Việt Nam gần 40 người từ KMS Technology sẽ tiếp tục phụ trách công nghệ cho các sản phẩm của QASymphony sau thương vụ này. Theo ông Dave Keil, CEO QASymphony, Công ty sẽ đầu tư mạnh để mở rộng quy mô, thúc đẩy các hoạt động marketing và gia tăng chất lượng phục vụ khách hàng để tăng thị phần ở Bắc Mỹ và châu Âu.

Trả lời Báo Doanh Nhân Sài Gòn, ông Nguyễn Việt Hùng - Tổng giám đốc Điều hành KMS Technology cho biết, sau thương vụ này KMS sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát triển các sản phẩm phần mềm khác như Katalon Studio, Kobiton. "Bên cạnh đội ngũ 700 nhân sự và ba văn phòng làm dịch vụ, KMS sẽ mở văn phòng vườn ươm tài năng KMS và là không gian cho đội ngũ phát triển sản phẩm từ giữa tháng 6 này", ông Hùng nói.

Lộ trình đầu tư cho QASymphony không được công bố cụ thể, tuy nhiên, giới doanh nghiệp trong lĩnh vực cho rằng, yếu tố quan trọng nhất là động lực thị trường. Tính đến thời điểm này, đây là khoản đầu tư lớn vào một sản phẩm công nghệ do đội ngũ kỹ sư Việt Nam tham gia phát triển.

Đặc biệt, thị trường càng được khích lệ hơn khi cùng thời điểm Insight Venture Partners công bố thương vụ QASymphony thì Telenor, một tập đoàn viễn thông Na Uy có doanh thu 16 tỷ USD năm 2016, cũng công bố đạt thỏa thuận với Singapore Press Holdings (SPH) mua lại cổ phần các dự án trong các liên doanh tại Việt Nam, Malaysia và Myanmar với gần 110 triệu USD.

Sau khi hoàn tất các thương vụ vào tháng 6 này, Telenor sẽ chính thức sở hữu 100% trang tin rao vặt Chotot.vn và ứng dụng mua bán đồ cũ ImSold đang hoạt động tại Việt Nam. Ra mắt năm 2012, Chợ Tốt là trang rao vặt lớn nhất thị trường hiện nay với hơn 10 triệu người dùng và khoảng 600 triệu lượt xem trang/tháng với hơn 3.000 giao dịch thành công mỗi ngày. Bước đi của Telenor cho thấy họ không chỉ tham gia thị trường Việt Nam và Đông Nam Á mà còn tập trung củng cố vị thế ở thị trường các dịch vụ rao vặt trên toàn châu Á.

Đi vào các lĩnh vực tiềm năng

Chỉ sau hai năm hoạt động, website chuyên cung cấp thông tin về bất động sản Homedy chính thức nhận đầu tư từ Quỹ Genesia Ventures (Nhật) và Pix Vine Capital (Singapore) nhắm đặt kỳ vọng vào thị trường bất động sản đang tăng trưởng tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Bá Đức - CEO Homedy cho biết, mục tiêu hướng đến của Homedy là cổng thông tin hàng đầu về bất động sản trên internet, mobile tại thị trường Việt Nam và mở rộng ra thị trường quốc tế. "Chúng tôi tin tưởng Homedy sẽ giải quyết nhu cầu tìm kiếm nhà ở của người tiêu dùng bằng nền tảng công nghệ cao và nội dung phong phú, đa dạng hơn", đại diện Genesia chia sẻ.

Chỉ trước đó vài ngày Genesia Ventures cũng công bố rót vốn vào Luxstay.net - một nền tảng cho thuê nhà trực tuyến theo mô hình kinh tế chia sẻ (economy sharing) vừa mới hoạt động được 6 tháng. Genesia đặt kỳ vọng đưa quy mô Luxstay tăng 20 lần trong vòng một năm tới so với danh mục sản phẩm hiện có mặt tại 8 thành phố và khoảng trăm đơn hàng mỗi ngày. Tham vọng trong ba năm tới sẽ đưa Luxstay thành nền tảng cho thuê nhà ngắn hạn lớn nhất Đông Nam Á trong phân khúc này.

Luxstay nhắm tạo sự khác biệt đáng kể để thu hút khách hàng. Chẳng hạn, nhà cho thuê trên Luxstay được khảo sát trước khi hợp tác, Luxstay trực tiếp cung cấp hình ảnh, trang bị đầy đủ vật dụng cá nhân và dọn dẹp sạch sẽ đảm bảo tiêu chuẩn trước khi khách đến nhận căn hộ và sau khi khách rời đi. Danh mục sản phẩm của Luxstay hiện có cả biệt thự, căn hộ siêu sang được sở hữu bởi các tỷ phú hay nhân vật nổi tiếng, họ công bố hướng tới các sản phẩm tương đương khách sạn, resort 4 - 5 sao nhưng giá thuê có thể thấp hơn 50%.

Soichi Tajima, người dẫn dắt quỹ mới thành lập Genesia Ventures vốn có nhiều kinh nghiệm đầu tư vào start-up châu Á và gắn bó với Việt Nam trong vai trò CEO của CyberAgent Ventures - quỹ mạo hiểm của Nhật đang sở hữu danh mục đầu tư tại 15 công ty khởi nghiệp Việt Nam như VNG, Vật Giá, Tiki, Foody...

Ông Nguyễn Mạnh Dũng - Trưởng đại diện CAV tại Việt Nam và Thái Lan cho rằng, Genesia Ventures được sáng lập bởi cựu CEO của CAV, tập trung vào các dự án kinh doanh trên nền tảng công nghệ mà bất động sản trực tuyến chỉ là một trong số các dự án họ khởi động đầu tư tại Việt Nam.

Ông Dũng cũng cho biết, CAV đang tiếp tục đầu tư các dự án mới, sẽ bỏ vốn vào các dự án tiềm năng đã đầu tư cũng như tiếp tục hỗ trợ gọi vốn cho các công ty trong danh mục.

Theo ông Dũng, xu hướng đầu tư hiện nay có những thay đổi, phần lớn các mô hình kinh doanh quen thuộc đã được đầu tư nên các quỹ chuyển hướng sang các lĩnh vực tiềm năng chưa khai phá hết như FinTech, EduTech, trí tuệ nhân tạo (AI), khai phá dữ liệu (data mining), thực tế ảo (VR)/thực tế tăng cường (AR) và xu hướng giao dịch thực tế (booking) chứ không đầu tư chạy theo lượng người dùng (user/visit) như giai đoạn trước nữa.

Tuyết Ân

Suze Orman cho rằng, tất cả con người đều muốn thoát khỏi nợ nần, tăng thu nhập, mua nhà và nghỉ hưu sớm. Nhưng khi đã kiếm đủ tiền để biến những điều mong muốn trên thành hiện thực, chúng ta lại không biết phải làm gì với số tiền đó.

Suze Orman ART

Suze Orman là một MC kiêm nhà tư vấn nổi tiếng của kênh truyền hình CNBC. Bà được mệnh danh là vị phù thủy có uy tín nhất trong giới tài chính nước Mỹ với khả năng giải quyết những khó khăn về ngân sách xuất sắc và tác phong làm việc rất chuyên nghiệp theo từng giai đoạn: hỏi chi tiết, động viên và phân tích tâm lý, đưa ra tư vấn tối ưu nhất. Trong một hội nghị gần đây tại Miami, bà đã đưa ra lời khuyên bổ ích cho những ai muốn sống một cuộc sống thoải mái về tài chính.

Theo Suze, con người thường đặt cho mình những mục tiêu về tài chính như mua nhà, trả hết nợ và nghỉ hưu sớm, nhưng khi đã kiếm đủ tiền, họ không biết phải làm gì tiếp theo. Điều mà bà quan ngại đó là mọi người chỉ tập trung vào việc kiếm tiền mà không chú trọng đến quản lý tài chính và kế hoạch chi tiêu.

Vì tiền bạc và thị trường có bản chất dễ thay đổi nên Suze Orman đã không ngừng khuyên người dân: hạn chế đầu tư, chú trọng tới an toàn, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đầy biến động như ngày nay. Bà cho rằng, bạn nên cảnh giác với những người tư vấn tài chính và lời kêu gọi đầu tư vì những người này có thể sẽ đưa ra cho bạn lời mời nghe có vẻ hấp dẫn nhưng thực chất không hề sinh lợi nhuận cho bạn, thậm chí là lỗ vốn.

Ngay cả khi đủ tỉnh táo để tránh bị lừa đảo, bạn vẫn có thể lâm vào tình trạng khủng hoảng tài chính vì chưa thanh toán thẻ tín dụng và các khoản nợ sinh viên. Điều quan trọng bạn cần làm lúc này là không nên dồn tiền vào các dự án kinh doanh mà mình không chắc chắn, thay vào đó, hãy thanh toán hết các khoản nợ trước khi tiền lãi tăng lên một con số khổng lồ.

Suze cũng nhấn mạnh, để đạt được tất cả các mục tiêu tài chính, ngoài việc kiếm tiền, bạn cần tìm hiểu thật kỹ trước khi chi tiền. Ví dụ, khi mua nhà, hãy tham khảo mức giá ở nhiều nơi khác nhau và hỏi kinh nghiệm của những người quen từng mua nhà để không bị mua nhà với mức giá trên trời.

Cuối cùng, Suze Orman bày tỏ quan niệm của mình về tiền bạc. Theo bà, tiền bạc không phải là tất cả, con người mới là nhân tố quan trọng trước nhất. Orman nhấn mạnh: "Nếu bạn muốn một cuộc sống giàu có, bạn phải nắm giữ quyền làm chủ đối với sự nghiệp, tiền tài và cuộc sống cá nhân của mình”.

Khi xuất hiện trên Quora – trang mạng chia sẻ kiến thức với những câu hỏi hấp dẫn và được trả lời bởi những người có hiểu biết sâu rộng, lời giải đáp cho câu hỏi “Kinh nghiệm đáng nhớ nhất của bạn khi làm việc cùng Steve Jobs là gì” của ông Guy Kawasaki đã thu hút rất nhiều người.

steve Jobs

Guy Kawasaki là một cựu kỹ sư công nghệ của Apple. Ông đã chia sẻ trên Quora một câu chuyện thú vị của mình khi làm việc cùng Steve Jobs:

"Một ngày nọ, Steve Jobs đột nhiên xuất hiện tại nơi làm việc của tôi cùng với một người đàn ông mà tôi chưa từng gặp bao giờ. Ông ấy không giới thiệu người đàn ông kia mà ngay lập tức hỏi tôi rằng: “Anh nghĩ gì về một công ty có tên Knoware?”.

Tôi đã trả lời Steve rằng sản phẩm của công ty đó rất tầm thường, nhàm chán và đơn điệu, không có gì để so sánh với sản phẩm chiến lược như Macintosh. Công ty này không phải là mối bận tâm đối với Apple.

Sau khi nghe một loạt lời phê phán của tôi, lúc bấy giờ Steve mới giới thiệu người đàn ông đứng bên cạnh: “Tôi xin giới thiệu với anh đây là Archie McGill, Giám đốc điều hành của Knoware”.

Tôi đã vượt qua được bài kiểm tra của Steve Jobs như thế. Nếu như hôm đó tôi chỉ nói những lời tốt đẹp về một phần mềm không có gì nổi bật, Steve chắc hẳn sẽ cho rằng tôi là người không có chính kiến và có thể sự nghiệp của tôi cũng kết thúc tại đó.

Sau nhiều năm làm việc tại Apple, tôi nhận ra làm việc cho Steve Jobs không dễ dàng gì. Ông ấy luôn đòi hỏi ở bạn sự xuất sắc và vượt trội dẫn đầu trong lĩnh vực của mình, hoặc là bạn sẽ bị sa thải. Tôi chưa từng được trải nghiệm điều này ở bất cứ công việc nào trước đây. Đó là một kinh nghiệm thú vị. Tôi thật sự phải cảm ơn Steve.

Kinh nghiệm này đã dạy tôi rằng, bạn nên luôn luôn nói sự thật mà không cần lo ngại hậu quả bởi 3 lý do sau đây:

1. Thứ nhất: Nói ra sự thật là một bài test kiểm tra tính cách và trí thông minh của bạn. Bạn cần có sức mạnh để nói ra sự thật và trí thông minh để biết sự thật đó là gì.

2. Thứ hai: Tất cả mọi người đều mong muốn được nghe sự thật. Nếu bạn nói sản phẩm này tốt theo hướng tích cực chỉ để an ủi họ, thì họ sẽ không biết phải cải thiện điều gì.

3. Thứ ba: Chỉ có một sự thật duy nhất, vì vậy lựa chọn trung thực sẽ dễ dàng hơn là dối trá. Nếu bạn không trung thực, bạn sẽ luôn phải kiểm soát và lo sợ với những gì mình nói.

Nguồn: Trí Thức Trẻ

Có một tác giả của một cuốn sách viết về tư duy phản biện mở lời rằng: “Chất lượng cuộc sống của chúng ta được quyết định bởi tư duy của ta. Chất lượng tư duy của ta, đến lượt nó, được quy định bởi chất lượng của những câu hỏi của ta, bởi lẽ câu hỏi là động cơ, là lực truyền động nằm đằng sau tư duy. Không có câu hỏi, chúng ta không có gì để tư duy”.

Trong kinh doanh nói chung, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp phụ thuộc phần lớn vào tư duy của người đứng đầu. Còn trong các doanh nghiệp mới, các startup, sự thành – bại càng phụ thuộc nhiều vào tư duy của nhà sáng lập (founder).

Theo tư duy phản biện trên, chất lượng câu hỏi và câu trả lời của founder là tiền đề để tạo ra kết quả hoạt động của startup. Nhà sáng lập cần đặt ra các câu hỏi và đưa ra câu trả lời để xác định cái đích mà mình muốn đến với các mục tiêu kỳ vọng đạt được trong tương lai, và xác định cách thức hành động để hướng đến các mục tiêu ấy. Đó chính là tư duy chiến lược.

startup

Theo người viết, để có được một định hướng chiến lược tốt, các founder của startup cần đặt ra và trả lời các câu hỏi trong từng giai đoạn và những vấn đề sau:

Chọn ngành

- Ngành nào mình có thể làm tốt nhất?
- Chuỗi giá trị của ngành là gì?
- Với nguồn lực hiện có và khả năng huy động nguồn lực thì mình làm được công đoạn nào tốt nhất trong chuỗi giá trị của ngành?
- Mỗi công đoạn ấy cũng có nhiều phân khúc, vậy phân khúc nào mình cần hướng đến?
- Để làm tốt phân khúc đó thì cần phối hợp với đối tác nào? (Đối tác ở đây có thể là nhà cung cấp nguyên vật liệu, cung cấp công nghệ, phân phối, cung cấp tài chính..., và cả những nhân sự chủ chốt).
- Cần có phương pháp, công cụ nào hỗ trợ để có thể đưa ra quyết định chọn lựa phù hợp?
- Liệu mình có khả năng làm giỏi nhất trong ngành, công đoạn, phân khúc mình có ý định chọn hay không? (Nhiều khi các founder của startup chỉ nghĩ rằng mình sẽ làm tốt, nhưng chưa nghiên cứu kỹ về bối cảnh thị trường. Thị trường là một trong những yếu tố chính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của startup).

Vào ngành

- Ngành mình chọn có quy định ràng buộc gì không?
- Có quy định, pháp lý nào liên quan đến địa phương mà mình chọn làm thị trường?
- Khách hàng của mình tập trung ở đâu?
- Độ lớn của thị trường như thế nào?
- Nhân khẩu học của khách hàng mình đang hướng đến như thế nào?
- Văn hóa của khách hàng mục tiêu có gì đặc biệt?
- Đối thủ có sản phẩm trong phân khúc và phạm vi mình cung cấp dịch vụ là ai? Năng lực của họ như thế nào? Lợi thế cạnh tranh mà họ có là gì?
- Những công nghệ nào đang được áp dụng trong ngành mình chọn? Công nghệ nào phù hợp nhất?
- Điểm mạnh và điểm yếu của con thuyền của mình là gì?
- Đối tác mình cần phối hợp là ai?
- Đội ngũ nhân sự chủ chốt mình cần là như thế nào? Ở đâu?

Những câu hỏi trên, startup đừng chỉ suy nghĩ một cách chủ quan và không tìm hiểu, mà hãy viết ra và phân tích cụ thể để có một góc nhìn rõ ràng, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp của mình.

Xác định sứ mệnh và tầm nhìn

Theo Chủ tịch Kido Trần Kim Thành, khái niệm Sứ mệnh (Mission) có thể hiểu đơn giản là gắn với chữ “Phải” - các công việc phải làm để đạt được Tầm nhìn (Vision), tức cái mình “Muốn”. Theo đó, có một vài câu hỏi mà founder cần trả lời:

- Những công việc nào doanh nghiệp mình cần phải làm?
- Cái kết quả mình muốn hướng đến là gì?
- Mối liên hệ giữa cái “muốn” cái “phải làm” và cái “chọn” có liên quan gì với nhau? Đây là một câu hỏi khó nhưng nó giúp các founder đánh giá lại những quyết định chọn lựa của mình.

Xác định chiến lược

Sau khi trả lời các câu hỏi trên để hiểu được ngành, thị trường và cả mong muốn dựa trên nguồn lực nội tại của bản thân, startup đi đến quyết định lựa chọn chiến lược cho doanh nghiệp, bằng việc đặt ra và trả lời những câu hỏi mang tính quyết định sau:

- Chiến lược sử dụng sản phẩm hiện có để thâm nhập sâu vào thị trường hiện hữu có phù hợp? Tại sao?
- Chiến lược sử dụng sản phẩm hiện có để phát triển thị trường mới có phù hợp? Tại sao?
- Chiến lược phát triển sản phẩm mới trên thị trường hiện có phù hợp không? Tại sao?
- Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm có phù hợp? Tại sao?

Quản trị danh mục đầu tư

Vì được tạo ra từ niềm đam mê nên sản phẩm của startup thường được các founder thần tượng hóa. Nhưng thị trường mới chính là nơi quyết định sự thành công của sản phẩm. Bởi vậy, việc quản trị danh mục đầu tư cực kỳ quan trọng, nó quyết định “dòng máu” (cashflow) của doanh nghiệp mình chảy như thế nào.

- Doanh nghiệp có bao nhiêu sản phẩm đang mang lại “nguồn máu” chính? Mỗi sản phẩm đó đang ở giai đoạn nào trong vòng đời?
- Doanh nghiệp có bao nhiêu sản phẩm ngôi sao đang lên và hứa hẹn mang nhiều “nguồn máu” mới cho doanh nghiệp? Dự kiến bao lâu sản phẩm đó trở thành “con bò sữa” cho doanh nghiệp?
- Doanh nghiệp có bao nhiêu sản phẩm đang xây dựng và phát triển thị trường? Dự kiến sau bao lâu sản phẩm trở thành sản phẩm ngôi sao đang lên hoặc trở thành “con bò sữa”?
- Doanh nghiệp có bao nhiêu sản phẩm sắp hết vòng đời? Khi nào cần loại bỏ chúng?

Thời điểm vào thị trường

Thời điểm phù hợp là một trong những yếu tố quyết định sự thành công của một startup.

- Làm sao biết được thời điểm tung sản phẩm nằm ở giai đoạn thị trường chấp nhận?
- Làm sao biết thời điểm nào thị trường hết cơ hội cho sản phẩm của ta?
- Nếu chọn thời điểm tung sản phẩm ở thời điểm thị trường còn mới, chưa chấp nhận sản phẩm thì liệu doanh nghiệp có đủ nguồn lực để thực hiện công việc giáo dục thị trường?
- Mỗi giai đoạn phát triển của thị trường thì nguồn lực cần là gì? Bộ máy tổ chức ra sao? Năng lực lãnh đạo và thực thi của đội ngũ như thế nào? Công nghệ liên quan như thế nào? Hệ thống quản lý cần như thế nào?...

Còn rất nhiều câu hỏi mà founder của startup cần trả lời. Nếu ngay từ đầu founder đặt ra các câu hỏi trọng tâm tốt và có câu trả lời rõ ràng thì startup sẽ chạy tốt hơn. Câu trả lời phụ thuộc vào bối cảnh, năng lực của riêng founder...

Bạn có thể hình dung founder của startup như những phi công cầm lái chuyến bay của mình, trong chuyến bay ấy có nhiều đồng đội, đối tác. Điều gì xảy ra khi định hướng chuyến hành trình không rõ ràng? Điều gì xảy ra khi việc hoạch định các chặng đường của chuyến bay không được suy nghĩ một cách thấu đáo, không lên kế hoạch trước khi máy bay cất cánh? Bởi vậy, sự thành công của startup phụ thuộc rất nhiều ở tư duy chiến lược và cách thực thi của founder.

TRẦN CAO - CEO Apex Global Corporation

Công ty khởi nghiệp thường gặp khó khăn trong việc thuyết phục khách hàng mua sản phẩm. Nguyên nhân có thể do không đủ tiềm lực tài chính, kinh nghiệm chăm sóc khách hàng và gặp nhiều rủi ro trong phát triển kênh phân phối, đội ngũ bán hàng.

Marketing có thể giúp gia tăng mức độ nhận biết của khách hàng về sản phẩm, nhưng chưa đủ để thuyết phục họ mua hàng cũng như phát triển số lượng khách hàng trung thành. Đào tạo đội ngũ bán hàng chuyên nghiệp, thiết lập kênh phân phối, phương thức thanh toán phù hợp, hệ thống thông tin quan hệ, chăm sóc khách hàng là những nội dung quan trọng của công tác bán hàng.

KN

Có đa dạng kênh phân phối như ký gửi đại lý, mở hệ thống cửa hàng bán lẻ, bán trong các siêu thị, bán trực tuyến... Mỗi kênh phân phối và phương thức thanh toán chỉ phù hợp với một nhóm đối tượng khách hàng nhất định. Do vậy, cần nghiên cứu hành vi mua sản phẩm của khách hàng để lựa chọn kênh phân phối và phương thức thanh toán phù hợp.

Tuy nhiên, mỗi kênh phân phối đòi hỏi chi phí đầu tư khác nhau. Chẳng hạn như mở hệ thống cửa hàng bán lẻ, bán trong các siêu thị thường đòi hỏi chi phí đầu tư lớn hơn các kênh còn lại. Công ty khởi nghiệp với tiềm lực tài chính hạn chế nên thường có xu hướng lựa chọn các kênh phân phối với chi phí đầu tư thấp, nhưng đôi khi không phù hợp với đối tượng khách hàng mục tiêu. Do vậy, cần ưu tiên lựa chọn kênh phân phối phù hợp với khách hàng, việc giảm chi phí đầu tư có nhiều cách, như chiếm dụng vốn, điều tiết lượng thành phẩm tồn kho...

Mỗi sản phẩm, kênh bán hàng và khách hàng mục tiêu đòi hỏi đội ngũ bán hàng với những nghiệp vụ khác nhau. Thái độ và kỹ năng của đội ngũ bán hàng giữ vai trò khá quan trọng trong việc quyết định mua sản phẩm của khách hàng. Do vậy, nhân viên bán hàng cần được huấn luyện kỹ về kỹ năng giao tiếp, phát hiện nhu cầu, tư vấn và thuyết phục khách hàng mua sản phẩm, kiến thức về sản phẩm.

Công ty cần có chính sách khuyến khích nhân viên bán hàng qua cơ chế trả lương, thưởng. Tiền trả cho nhân viên bán hàng gồm hai phần: lương cơ bản và lương tỷ lệ phần trăm cho những nỗ lực trên mức bình thường.

Không nên trả lương cơ bản quá cao, hoặc thưởng quá thấp vì như vậy nhân viên bán hàng sẽ không quan tâm đến thưởng, từ đó không tạo được động lực phấn đấu cho họ. Còn nếu thưởng cao hơn lương cơ bản sẽ dẫn đến xung đột trong đội ngũ bán hàng liên quan đến việc tranh giành khách hàng.

Do vậy, việc xác lập mục tiêu và phân định rõ phạm vi khách hàng cho từng nhân viên bán hàng là rất quan trọng nhằm góp phần giảm thiểu xung đột. Để giảm chi phí tiền lương cơ bản, công ty khởi nghiệp cần tập trung phát triển mạng lưới cộng tác viên trả lương theo doanh số.

Xây dựng đội ngũ chuyên phục vụ nhân viên bán hàng trong việc thống kê, hỗ trợ giao tiếp, chăm sóc khách hàng và giám sát hành vi tuân thủ cơ chế của nhân viên bán hàng cũng là việc cần làm.

Động viên đội ngũ bán hàng đã khó, quản lý doanh số, việc thu, nộp tiền bán hàng còn khó hơn. Do vậy, cần quy định rõ chế độ báo cáo doanh số, nộp tiền, kiểm kê của nhân viên bán hàng hằng ngày để phòng tránh thất thoát. Hiện nay có nhiều phần mềm quản lý bán hàng với chi phí khá thấp, công ty có thể sử dụng để quản lý, thống kê, theo dõi sản lượng, doanh số được nhanh chóng và hiệu quả.

Để thuận lợi hơn trong tiếp cận và thuyết phục khách hàng, việc nắm rõ thông tin về khách hàng là rất cần thiết, dù họ có mua sản phẩm hay không. Các thông tin cơ bản như tuổi tác, nghề nghiệp, giới tính... phục vụ cho công tác giới thiệu sản phẩm, xây dựng chính sách bán hàng, nhắc nhở; và thông tin nhằm khám phá nhu cầu của khách hàng như điểm nào của sản phẩm, dịch vụ khiến họ hài lòng nhất, điểm nào chưa tốt, cần cải thiện những gì để họ hài lòng hơn.

Tùy vào hình thức bán hàng mà lựa chọn hình thức thu thập thông tin cho phù hợp. Chẳng hạn như nhân viên bán sản phẩm thời trang tại cửa hàng thì có thể thu thập thông tin qua trao đổi trực tiếp với khách hàng trong quá trình tư vấn, khi đó cần xây dựng dàn ý và tập huấn nhân viên trong giao tiếp với khách hàng để nắm bắt thông tin và phương pháp thống kê thông tin đơn giản nhất. Đối với các lĩnh vực kinh doanh như đào tạo, hội thảo... thì có thể sử dụng phiếu khảo sát ngắn gọn và quy định trách nhiệm thống kê, cập nhật dữ liệu.

Giá trị sản phẩm, dịch vụ không chỉ phụ thuộc vào các thuộc tính kỹ thuật trong sử dụng, mà là tổng hòa tất cả các khâu, từ cách thức quảng cáo, bày bán, bao bì, nhãn mác, tư vấn, tương tác và chăm sóc khách hàng. Do vậy, việc lưu giữ thông tin về khách hàng giúp phục vụ tốt cho công tác chăm sóc khách hàng cũng như thông tin đến khách hàng về những cam kết sau khi tiếp thu ý kiến của họ. Từ đó ngày càng gắn kết khách hàng trong việc mua sắm sản phẩm của công ty trong tương lai.

Thực hiện tốt việc chăm sóc khách hàng dưới các hình thức cam kết bảo hành sản phẩm, tương tác kịp thời với thay đổi của khách hàng, tích cực xử lý những phàn nàn của họ... là rất quan trọng, quyết định những lần mua tiếp theo của khách hàng. Tương tự, những biện pháp marketing, các chính sách khuyến mãi, chiết khấu, quà tặng dựa trên số lần mua hàng cũng nên đặt trọng tâm vào nhóm khách hàng cũ của công ty.

Việc bán hàng không chỉ là nhiệm vụ cá biệt của đội ngũ bán hàng, bởi vì sự hài lòng của khách hàng phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, sự phục vụ, chăm sóc khách hàng... Nhiều bộ phận của công ty tạo nên những yếu tố đó nên đòi hỏi các bộ phận phải phối hợp chặt chẽ với nhau theo hướng tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đội ngũ bán hàng thuyết phục khách hàng.

Trên thực tế, đội ngũ bán hàng thường xung đột với các bộ phận khác vì bị khách hàng phàn nàn. Chẳng hạn như sản phẩm không đạt chất lượng từ bộ phận sản xuất, bộ phận kế toán đòi nợ trước hạn, bộ phận hành chính gây phản cảm đối với khách hàng khi đến công ty giao dịch... Do vậy, cần có cơ chế phối hợp giữa các bộ phận theo hướng tạo mọi điều kiện cho đội ngũ bán hàng thực hiện tốt nhiệm vụ thuyết phục khách hàng.

TS. HUỲNH THANH ĐIỀN